علوم اجتماعی منطقه 8 تهران

مفاهیم اساسی کتاب علوم اجتماعی نظام جهانی

تهیه و تنظیم : حاجی آبادی

سال تحصیلی :91 - 90

درس اول – نظام جهانی

صورت های مختلف زندگی اجتماعی- انواع واحدهای اجتماعی – انواع حکومت – ویژگی های کشور- نظام سیاسی واحد- وظایف کشور – ویژگی های نظام آموزشی واحد – ویژگی های نظام اقتصادی واحد – مفهوم اقتصاد ملی – ویژگی های دولت ، ملت – تعریف دولت ، ملت – شکل غالب زندگی در گذشته – ویژگی های واحد های فئودالی– ویژگی های واحدهای عشیره ای- ویژگی های واحدهای امپراتوری – مقایسه وضعیت اقتصاد در واحدهای اجتماعی – روند تغییرات در واحدهای اجتماعی از گذشته تا حال – ویژگی نظام جهانی – دلایل نام گذاری نظام جهانی – ترجمه های مختلف   

درس دوم – تکوین نظام جهانی

دلیل شباهت واحدهای امپراتوری به نظام جهانی – دلایل توسعه و بهبودی امپراتوری ها – دلایل افول امپراتوری ها – دوره ی تاریک – پس از تاریک – ویژگی هنجارها و مقررات فئودالی و شوالیه گری – ویژگی شهرهای مستقل جدید در اروپا – خصوصیات بورژواها – دلایل شکل گیری حکومت های جدید – تغییر رابطه ی سیاست و اقتصاد – مشروعیت – نقش کلیسا در حکومت – دلایل مبارزه ی شهر های مستقل جدید با کلیسا – دیدگاههای رنسانس – نقش بورژوازی در رشد صنعت – دلایل برتری بخش اقتصاد در حکومت های جدید – تفاوت نظام جهانی با امپراتوری در زمینه اقتصاد.

درس سوم – گسترش جغرافیایی نظام جهانی

جهان گشایی اروپایی ها – علت سفر – چگونگی سفر – نتیجه ی سفر – اولین کشورهای استعمارگر – ویژگی این کشورها – علت جایگزینی کشورها ی دیگر – انقلاب صنعتی – نتایج رشد صنعت در اروپا – تفاوت روابط بین واحدهای امپراتوری و مستعمره ها – شکل گیری رابطه ی رابطه ی مرکز، پیرامون – ورود اروپایی ها به قلمرو امپراتوری ها – تجارت تعرفه ای – چگونگی تغییر شکل جوامع در اثر تغییرات اقتصادی .

درس چهارم – نهادمندی نظام جهانی

علت وقوع جنگ جهانی اول و دوم – وقایع مهم جنگ جهانی دوم – علت شکل گیری سازمان ملل متحد –اهداف تصلی سازمان ملل متحد – ارکان ( تشکیلات ) سازمان ملل متحد – زیر مجموعه های سازمان ملل متحد – حقوق و وظایف کشورها در سازمان ملل متحد – مسئولیت و اختیارات شورای امنیت – تعریف نهادمندی – قوانین و مقررات بین المللی- پیمان های منطقه ای و ویژگی آن ها – حق وتو

درس پنجم – جهانی شدن اقتصاد

جریان شکل گیری دوره ی جدید از حیاط نظام جهانی – علل تغییر اقتصادجوامع در دوره ی جدید – نتایج تغییر در اقتصاد بررابطه ی بین جوامع – تقسیم کار بین المللی و نتیجه ی آن – شکل گیری نهادهای مالی بین المللی –کارکرد نهادهای مالی بین المللی – عوامل موثر در سرمایه گذاری یک کشور در کشور دیگر – هدف از تسهیل امر سرمایه گذاری توسط دولت های سرمایه گذار – دلایل ارائه ی تسهیلات و تضمین سرمایه های خارجی توسط دولت های سرمایه پذیر – نتایج حاصل از سرمایه گذاری خارجی – حالت های مختلف سرمایه گذاری خارجی و ویژگی هریک از این حالت ها – شرایط شکل گیری وویژگی های شرکت های چند ملیتی- جهانی شدن در بعد اقتصادی – دیدگاه مثبت و دیدگاه منفی جهانی شدن –

درس ششم – دهکده جهانی1

امکانات فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی برای افراد – نظریه ی مک لوهان – ویژگی های دهکده ی جهانی ازنظر مک لوهان – تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی – توجه به تفاوت توانایی گروه ها در دهکده ی جهانی از جهت شکل دادن به افکار عمومی و استفاده از رسانه ها – تاثیرات فناوری های ارتباطی جدید در تعامل افراد وجوامع – تفاوت ارتباطات افراد و گروه ها در گذشته وحال – مفهوم فشرده شدن زمان و مکان – امکاناتی که تعامل از راه دوربرای افراد و گروه ها پدید آورده است – تاثیر فناوری های ارتباطی جدید در شکل گیری "ما "و" گروه ها " – تاثیر گسترش فناوری ارتباطی بردولت ها – مفهوم دولت الکترونیک – جهانی شدن در بعد ارتباطات به چه مفاهیمی اشاره دارد – تاثیرات فشرده شدن زمان و مکان در دهکده ی جهانی – شرایط دور کاری – تاثیر فناوری های ارتباطی جدید براقتصاد.

درس هفتم – دهکده ی جهانی 2

مبنای تداوم ، انسجام و همبستگی در گروه سرزمینی – تاثیر رسانه های بابرد زیاد بر فرهنگ گروه سرزمینی – تهاجم فرهنگی و آمریکایی شدن فرهنگ – دیدگاه مثبت و دیدگاه منفی – نتایج توانایی آمریکا در تولید برنامه های رسانه ای تاثیر گذار برفرهنگ – سرچشمه های آمریکایی شدن چشمگیر جهان – شکل گیری فرهنگ وهویت های ملی – ویژگی اعضای گروه سرزمینی در گروه های فراملی – امکاناتی که فناوری های جدید برگروههای دینی فراهم آورده است – گرو های فراملی با آرمانهای مشترک جهانی.  

درس هشتم – نابرابری در نظام جهانی 1( انواع نابرابری در نظام جهانی )

نابرابری در ثروت – شاخص های نابرابری در ثروت – طبقه بندی بانک جهانی ازدرآمد 208 کشور جهان در سال 2003- نابرابری در قدرت (شاخص ها ) – طبقه بندی کشورها براساس قدرت – نابرابری در دانش و فناوری – نابرابری درون سازمان های بین المللی – نابرابری درون واحدهای تابعه ی سازمان ملل متحد – امکاناتی که نابرابری موجود درون سازمان های بین المللی برای کشورهای قدرتمند فراهم آورده است .

درس نهم – نابرابری در نظام جهانی 2 ( بررسی علل و ریشه های نابرابری در نظام جهانی )

اتفاقات مهمی که در جریان گسترش نظام جهانی (درقالب استعمار یا رابطه ی تجاری ) رخ داد – منابع تولید ارزش افزوده – شکل گیری " اقتصاد سرمایه داری " یا صنعتی (کیفیت جدید فرآیند کار ) – شکل گیری اقتصاد" پسا صنعتی ،پسا سرمایه داری" و اطلاعاتی"- تقسیم کار جهانی در اقتصاد سرمایه داری یا صنعتی – تقسیم کار جهانی در اقتصاد پسا صنعتی – تعریف کشورهای مرکز ، نیمه پیرامون و پیرامون – تفاوت فناوری با صنعت – ویژگی کشورهای سرکرده در نظام جهانی – ویژگی های کشورهای حاشیه نشین در نظام جهانی – دلیل انحصارهای پنج گانه – تعریف هریک از انحصارهای پنج گانه – گروه 8 – اهداف گروه 8 – وظایف گروه 8 – شرایط تغییر جایگاه در نظام جهانی .

درس دهم – بازی در نظام جهانی

واحدهای تشکیل دهنده ی جهان – مراقبت دولت ، ملت ها از یکدیگر – مراقبت شرکت ها از فعالیت شرکت های دیگر – مراقبت دولت ها از توانایی شرکت ها – چالش هایی که دولت ، ملت ها در زمینه ی فرهنگ به آن حساس هستند – علت تشبیه عرصه ی جهانی با بازی شطرنج – تفاوتهای عرصه ی جهانی با بازی شطرنج – تعریف راهبرد ( استراتژی ) – انواع اهداف و راهبردی های دولت ، ملت ها – کشورهای تشکیل دهنده ی خاور نزدیک و بزرگ –هدف اصلی در سند امنیت ملی آمریکا در قرن 21 – اظهار نظر آمریکا در مورد سه منطقه مهم جهان – اظهار نظر آمریکا در باره ی خاور نزدیک و بزرگ – دلیل حضور آمریکا در منطقه – نظر آمریکا در مورد ایران – ویژگی دولت ، ملت ها به عنوان بازیگران عرصه ی جهانی .

درس یازدهم – اهداف دولت ها در عرصه ی جهانی

اهداف اساسی یا درجه اول – اهداف درجه ی دوم – اهداف جهانی و دراز مدت – مفهوم حفظ موجودیت – نتیجه عدم به رسمیت شناختن هویت مستقل یک جامعه از سوی جوامع دیگر – حق تعیین سرنوشت و انواع نقض آن – استعمار –مداخله در امور داخلی – امنیت ملی- راهبرد امنیت ملی – نظر والتر لیمپن در مورد امنیت ملی – راهبرد امنیت ملی اسرائیل-راهبرد امنیت ملی سودان – راهبرد امنیت آمریکا – دلایل اقدام آمریکا برای تسلط برمناطق نفت خیز به عنوان راهبرد امنیت ملی- چگونگی تغییر موقعیت و تغییر راهبرد امنیت ملی – وضعیت قدرت های بزرگ در عرصه ی جهانی پس از جنگ جهانی دوم – دوران جنگ سرد – آمریکا ودو تغییر موقعیت و تغییر راهبرد

درس دوازدهم – روش ها و وسایل دست یابی به اهداف

انواع روش ها و وسایل دست یابی به اهداف در جوامع – تعریف دیپلماسی – رابطه ی دیپلماتیک – اقناع – دیپلماسی تروریسم – توافق جمعی در مورد فلسطین – پیشنهاد و پاداش و تهدید به مجازات پاداش های پیشنهادی اتحادیه ی اروپا به ایران در مورد تعلیق غنی سازی اورانیم – دلایل عدم پذیرش پاداش های پیشنهادی سه کشور اروپایی – نتیجه ی عدم پذیرش پاداش های پیشنهادی – تعریف کلیشه ( انگاره ) – نقش رسانه ها درانگاره سازی در باره ی کشورها – تاثیر انگاره سازی رسانه ها در باره ی موقعیت ها : 1- تاثیرات انگاره سازی بر تصمیم دولت ها 2- تاثیر انگاره سازی برافکار عمومی – علت گسترش موضع گیری منفی نسبت به آمریکا دربین مسلمانان – نقش و تاثیر رسانه  ها در دیپلماسی – نقش اقتصاد برای رسیدن به اهداف – اقدامات خصمانه ی آمریکا علیه ایران در بعد اقتصادی – نقش ابزار نظامی برای رسیدن به هدف .

درس سیزدهم – ایران و نظام جهانی

شرایط ایران در دوره ی صفویه – رابطه ی امپراتوری صفوی با حکومت های اروپایی – دوره ی ادغام و مجموعه شرایط آن – چگونگی ادغام ایران در نظام جهانی – واکنش ایران نسبت به موقعیت پیرامونی – توسعه ی وابسته – دلایل عدم تغییر موقعیت پیرامونی ایران در دوره ی پهلوی – پیامدهای کوتاه مدت توسعه در دوره ی پهلوی و نتیجه آن – ارزش هایی که انقلاب اسلامی بر آن تاکید داشت – تفاوت نظام جهانی با اسلام در خاستگاه آنان ( ریشه ها ) – تفاوت دیدگاه رنسانس و اسلام در مورد انسان و خدا – تفاوت دیدگاه رنسانس و انقلاب اسلامی در مورد زندگی در این دنیا – دلایل نامطلوب بودن باور های دینی اسلام برای کشورهای مرکز – اقدامات آمریکا علیه ایران و انقلاب اسلامی در بعد سیاسی – ویژگی های مهم جنک تحمیلی – مهمترین دستاورد جنگ تحمیلی – مفهوم فناوری – کمک های آمریکا به عراق در جنگ تحمیلی – اقدامات ایران پس از جنگ تحمیلی .

درس چهاردهم – جایگاه ایران در نظام جهانی

توسعه و جایگاه جوامع در نظام جهانی – مفهوم " رشد " و "توسعه " – توسعه ی ایران بعد از انقلاب اسلامی – شرایط و دلایل از بین رفتن امکان اجرای برنامه توسعه بعد از انقلاب – برنامه توسعه ی ایران پس از جنگ – چالش ها و مشکلاتی که ایران در اجرای برنامه توسعه داشته است – نتیجه ی برنامه ی توسعه اول تا چهارم درایران – جایگاه ایران در نظام جهانی – شرایطی که در آن ایران موقعیت نیمه پیرامونی کسب می کند – چشم انداز بیست ساله و جایگاه ایران در منطقه – معرفی ایران در چشم انداز بیست ساله .

                                                                                                                          موفق باشید .