علوم اجتماعی منطقه 8 تهران

پایگاه اطّلاع‌رسانی و مطالب علمی گروه علوم اجتماعی مقطع متوسطه-منطقه

سوالات درس 12, 13 و 14

سوالات درس 12

۲ – چراانسان را کنشگری قدرتمند می دانیم ؟

انسان به دلیل اینکه کارهای خود را با علم و اراده انجام می دهد کنشگری قدرتمند است .

3 – انواع قدرت را توضیح دهید ؟

الف )قدرت فردی : قدرتی محدود است به گونه ای که نمی تواند نیازهای اولیه خود را مانند غذا ، پوشاک و ... را تأمین نماید و در زندگی خود به دیگران احتیاج دارد. ب) قدرت اجنماعی : که انسان بر اراده ی دیگران تاثیر بگذارد و اراده و کار ارادی آنان را به خدمت بگیرد .

4 – قدرت اجتماعی در فرد چه زمانی ایجاد می شود ؟

 زمانی که انسان برای رسیدن به اهداف خود بتواند بر اراده ی دیگران تأثیر بگذارد و اراده و کار ارادی آنان را به خدمت بگیرد .

5 – چه کسانی قدرت اجتماعی بیشتری دارند ؟

 کسانی که در زندگی توان تأثیرگذاری بیشتری بر اراده ی دیگران دارند از قدرت اجتماعی بیشتری برخوردارند

6- برای تأثیرگذاردن بر اراده ی دیگران چه باید کرد ؟

 اگر صرفاً با استفاده از نیروی عضلات خود و بدون دخالت هیچ عامل دیگری ، اراده ی دیگری را تابع اراده خود کنیم فقط در جسم دیگران اثر گذاشته ایم ولی برای کسب قدرت اجتماعی باید تبعیت دیگران را جلب کنیم .

7- اگر بخواهیم فردی، فعالیت ارادی مطابق میل ما انجام دهد و قدرت اجتماعی بوجود آید چه باید کرد ؟

 باید تبعیت او را جلب کرد .

8 – انواع تبعیت را نام ببرید ؟

الف) تبعیت با کراهت ب) تبعیت با رضایت

9 – تبعیت با کراهت را توضیح دهید ؟

 کراهت وقتی است که تبعیت ناشی از تهدید و ترس باشد کسی که با کراهت به خواسته ی دیگری عمل می کند ، گرچه کاری را که دیگری از او می خواهد با اراده ی خود انجام می دهد اما او این کار را به دلیل قدرتی که طرف مقابل برای تنبیه دارد انجام می دهد .

10 – تبعیت با رضایت را توضیح دهید ؟

 رضایت وقتی است که شخصی با میل درونی مطابق اراده ی دیگری عمل می کند و این قدرتی است که بدون استفاده از زور و با رضایت طرف مقابل به دست می آید .

11 – قدرت چه زمانی شکل اقتدار پیدا می کند ؟

زمانی که قدرت بدون استفاده از زور و با رضایت طرف مقابل بدست آید و به صورت رسمی پذیرفته شده باشد و با مقبولیت همراه باشد .

12 – مقبولیت را تعریف کنید ؟

مقبولیت در جایی است که قدرت بدون اکراه و بلکه با رضایت فردی باشد که قدرت را می پذیرد .

13 – مشروعیت را تعریف کنید ؟

مشروعیت به این معناست که قدرت بر اساس شریعت و موافق با حکم خداوند اعمال می شود .

14 – مدار مقبولیت بر چه پایه ای است ؟

 بر خواست و اراده ی کسانی است که قدرت بر آنها اعمال می شود .

15 – مدار مشروعیت بر چه پایه ای است ؟

 حق و باطل بودن است . اگر قدرت موافق حکم و قانون و اراده ی تشریعی خداوند اعمال شود مشروع است .

16 – رابطه ی مشروعیت و مقبولیت را بنویسید ؟

 مشروعیت و مقبولیت می توانند با یکدیگر جمع شوند و در برخی موارد نیز جدا از یکدیگر باشند .

17 -  تفاوت مشروعیت و مقبولیت را بنویسید؟

جایی که قدرت مطابق قانون و حکم الهی باشد و تبعیت از قانون نیز با رضایت و میل همراه باشد ، اقتدار و قدرتی است که مقبولیت دارد و از مشروعیت نیز برخوردار است و هنگامی که قدرت بر خلاف حکم و قانون الهی باشد و تبعیت از قدرت هم از روی رضایت باشد اقتداری غیر مشروع شکل می گیرد . اما وقتی که قدرت بر اساس حکم و قانون الهی بر فردی اعمال شود که به اکراه آنرا می پذیرد، قدرت مشروع فاقد مقبولیت است .

18 – درستی و نادرستی جملات زیر را مشخص کنید .

الف) قدرت اجتماعی هنگامی پیدا می شود که انسان بتواند به تنهایی نیازهای خود را تأمین کند. (نادرست)

ب) قدرت اجتماعی بدون نوعی از پذیرش و توافق پدید نمی آید . (درست)

ج) کودک تا مدتها با کمک دیگران به زندگی خود ادامه می دهد و هیچگاه بی نیاز از کمک دیگران نیست . (نادرست)

19 – چه زمانی قدرت مشروع فاقد مقبولیت است ؟

 وقتی که قدرت بر اساس حکم و قانون الهی بر فردی اعمال شود که به اکراه آن را می پذیرد قدرت مشروع فاقد مقبولیت است .

20 – در جای خالی کلمات مناسب بگذارید .

الف) قدرتی که با مقبولیت همراه باشد و به صورت رسمی پذیرفته شده باشد...............نامیده می شود . ( اقتدار )

ب) ............... وقتی است که شخصی با میل درونی مطابق اراده ی دیگری عمل کند . ( رضایت )

ج) ............... وقتی است که تبعیت ناشی از تهدید و ترس باشد . ( کراهت )

21 – کدام گزینه درست نیست ؟

الف) جایی که قدرت مطابق قانون و حکم الهی باشد و تبعیت از قانون نیز با رضایت و میل همراه باشد ، اقتدار و قدرتی است که مقبولیت و مشروعیت دارد .

ب) هنگامی که قدرت بر خلاف حکم و قانون الهی باشد و تبعیت هم از روی رضایت باشد اقتداری غیر مشروع شکل می گیرد .

ج) برای تأثیر گذاردن بر اراده ی دیگران می توان از نیروی عضلات و قدرت بدنی بدون دخالت هیچ عامل دیگری استفاده کرد . (نادرست)

د) وقتی قدرت بر اساس حکم و قانون الهی بر فردی اعمال شود که به اکراه آن را می پذیرد ، قدرت مشروع فاقد مقبولیت است .

سوالات درس 13

1 – هرگاه قدرت برای رسیدن به هدف معینی سازمان یابد ................ پدید می آید . ( د )

الف) اجبار□        ب) حکومت □       ج) پیشرفت □         د) سیاست □

2 – ساز و کارهای سیاسی بدون .................. تحقق پیدا نمی کنند . ( د )

الف) آرمانها و ارزشها □      ب) کمک دیگران □        ج) عوامل بیگانه □        د) عوامل اجرا کننده □

3– نظام سیاسی با توجه به ارزشهای پذیرفته شده با وضع قوانین و مدیریت بر نظام............اثر می گذارد . ( ب )

الف) فرهنگی□        ب) اقتصادی□         ج ) اجتماعی □       د) حقوقی□

4 – سیاست .............. سازمان یافته برای هدفی معین است . 

5 – هر نظام اجتماعی به تناسب ........... و .............. خود آرمانها و ارزشهای ویژه ای دارد. ( هویت – فرهنگ )

6 – هیچ نظامی نمی تواند بدون سیاستی مناسب به ................ و .................. خود دست یابد . ( ارزشها - آرمانهای )

7 – سه قوه ی مقننه ، مجریه و قضائیه عهده دار وظایف سه گانه ................ هستند و با گستردگی این سه قوه نیز از یکدیگر ................ پیدا می کنند . ( حکومت – تفکیک )

8 – اگر اقدامات نظام سیاسی در جهت .................. و ................. باشد بر شکاف طبقاتی جامعه می افزاید و فرصتهای تحرک اجتماعی از دست می رود . ( بازار آزاد – حاکمیت سرمایه )

9 – داوری درباره ی ارزشهای نظام سیاسی مانند ( استقلال ، آزادی ، عدالت ) مبنی بر ............... و .................. افرادی است که به داوری می پردازند . ( عقاید – جهان بینی )

 

10 – نظام سیاسی را را تعریف کنید ؟

مجموعه سازوکارهایی که در نظام اجتماعی برای اعمال سیاستهای آن وجود دارد نظام سیاسی را تشکیل می دهد .

11 – حکومت از طریق چه مراحلی سیاستهای نظام را اعمال می کند نام ببرید ؟

الف- وضع قوانین ، ب - اجرای قوانین ، ج- نظارت بر قوانین

12 – سیاست در معنای عام خود شامل چه می باشد ؟

 سیاست شامل هر نوع تدبیر و سازمان دادن قدرت است مانند نهاد آموزش و پرورش که کنشهایی که در این نهاد انجام می شود برای رسیدن اهداف آموزشی خاص سازمان یافته است .

13 - رابطه نظام سیاسی با نظام فرهنگی و اقتصادی چگونه است و چه زمان نظام فرهنگی مقبولیت نظام سیاسی را تأمین می کند ؟

نظام سیاسی هم بر نظام فرهنگی و اقتصادی اثر می گذارد و هم از آنها تأثیر می پذیرد و نظام فرهنگی عقاید و ارزشها و اصول حاکم بر نظام سیاسی را تعیین می کند و اگر عملکرد نظام سیاسی در جهت عقاید و ارزشهای فرهنگی جامعه باشد نظام فرهنگی مقبولیت نظام سیاسی را نیز تأمین می کند .

14 – چه زمان نظام فرهنگی مقبولیت نظام سیاسی را کاهش می دهد ؟

زمانی که نظام سیاسی به دلایل داخلی و یا تحت تأثیر و فشار سیاست های خارجی از اصول و ارزشهای فرهنگی عدول کند نظام فرهنگی مقبولیت آن را کاهش می دهد .

15 – نظام سیاسی چه زمان زمینه ی تعارضات و بحرانهای فرهنگی و هویتی را پدید می آورد ؟

اگر نظام سیاسی از ارزشها و آرمانهای فرهنگی دور شود زمینه ی تعارضات و تزلزل و بحرانهای فرهنگی و هویتی را پدید می آورد .

16 – نظام اقتصادی چگونه می تواند زمینه فروپاشی و تحکیم نظام سیاسی را فراهم کند ؟

نظام اقتصادی با حمایتهای ویژه از حکومت و دولت قدرت آن را تحکیم بخشد و یا آنکه با بحرانهای واقعی یا کاذب زمینه ی فروپاشی نظام سیاسی را فراهم کند .

17 – نظام های مختلف با چه اهداف و ارزشهایی سنجیده و ارزیابی می شوند ؟

عدالت ، امنیت ، استقلال ، آزادی ، عزت ، سلطه بر طبیعت و دیگران ، تشکیل امپراطوری و حکومت جهانی .

18 – افرادی که جهان بینی دنیوی دارند به چه نکاتی در زمینه ی ارزشهای حکومتی معتقدند ؟

اولاٌ معتقدند که هریک از ارزشهای فوق تنها در چارچوب زندگی دنیوی و زندگی این جهانی می توانند قابل دسترس باشند . ثانیاٌ به دلیل اینکه علم تجربی نمی تواند داوری ارزشی داشته باشد ما روش علمی برای گزینش و ارزیابی هیچ یک از این ارزشها نداریم .

19 – افرادی که جهان بینی دنیوی ندارند و شناخت علمی را به دانش تجربی منحصر نمی کنند در زمینه ی ارزشهای حکومتی به چه نکاتی معتقدند ؟

کسانی که جغرافیای هستی را به جهان طبیعت محدود نمی دانند و شناخت علمی را نیز به دانش تجربی و حسی منحصر نمی کنند اولاٌ ضمن توجه به آثار دنیوی و این جهانی هر یک از ارزشهای مزبور ، ابعاد متعالی و فوق طبیعی آنها را در نظر می گیرند و ثانیاٌ با استفاده از شناخت عقلانی و وحیانی به تفسیر علمی نسبت به هر یک از ارزشهای یاد شده می پردازند .     

سوالات درس 14

1- نظام های سیاسی را بر اساس چه ملاکهایی می توان تقسیم بندی نمود ؟ فقط نام ببرید .

الف) بر اساس کمیت افراد تأثیر گذار و تصمیم گیر ب) بر اساس روش تصمیم گیری و تأثیر گذاری ج) بر اساس دینی و یا دنیوی بودن .

2- در نظامهایی که بر اساس کمیت افراد تأثیر گذار و تصمیم گیر تشکیل گردیدند حکومتها به چند دسته تقسیم می شوند ؟

الف : نظامها و حکومتهایی که یک فرد در آنها حکومت دارد. ب: نظامهایی که یک اقلیتی از مردم در آن تصمیم می گیرند. ج : حکومتهایی که اکثریت مردم در سرنوشت سیاسی آن دخیل هستند .

3- روش تصمیم گیری و تأثیرگذاری در نظامهای سیاسی از این قسم چگونه است ؟

تصمیم گیری بر اساس خواسته ها و اغراض شخصی خود تصمیم گیرنده است و هر نوع تصمیمی را برای خود جایز و مباح می دانند .

4- در نظامهای سیاسی که فرد تصمیم گیرنده نهایی است ، تصمیمات بر اساس چه معیاری صورت می گیرد ؟

بر مدار حقیقت و فضیلت و با موازین عقلی فرد تصمیم گیرنده .

5- نظامهای سیاسی دینی بر چه مداری سازمان می یابند ؟

بر مدار احکام و قوانین الهی سازمان می یابند .

6- نظامهای سیاسی دنیوی بر چه مداری سازمان می یابند ؟

ارزشها و آرمانهای دنیوی .

7- در نظامهای سکولار سازماندهی چگونه است ؟

بر اساس ارزشهای دنیوی و آرمانهای دنیوی .

8- ارسطو چه تقسیم بندی از نظام سیاسی ارائه می دهد ؟

ارسطو در تقسیم بندی حکومت از معیار کمیت افراد تأثیرگذار و تصمیم گیر و روش تصمیم گیری استفاده نموده و 6 نوع حکومت را نام می برد . در 3 نوع حکومت حاکمیت فرد ، اقلیت و اکثریت بر مدار خواست های نفسانی شکل می گیرد و در 3 نوع دوم حاکمیت فرد ، یک اقلیت یا اکثریت بر مدار حقیقت و عقلانیت استوار است.

9- چه نوع حکومتی از نظر ارسطو دموکراسی نامیده می شود ؟

در صورتی که اکثریت بر مدار خواسته های اکثریت حاکمیت داشته باشند .

10- دموکراسی را از نظر ارسطو تعریف کنید ؟

دموکراسی به معنای حاکمیت مردم است و مردم بر اساس آراء خود حکومت می کنند .

11- ارسطو چه نوع حکومتی را جمهوری می نامد ؟

حکومتی را که در آن اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند .

12- مدینه ی فاضله از نظر فارابی چه جامعه ای است ؟

جامعه ای الهی که بر اساس سنت و قوانین الهی شکل می گیرد ، از نظر او حقیقت با اراده ی الهی تعیین می شود و با کمک عقل و وحی شناخته می شود .

13- جوامع جاهلی را از نظر فارابی توضیح دهید ؟

در اندیشه ی فارابی جوامعی که ارزش ها و آرمانهای آنها عقلانی و الهی نباشد جوامع جاهلی هستند .

14- لیبرالیسم به چه معناست ؟

به معنای اباحیت و مباح دانستن همه ی امور برای انسانهاست.

15- لیبرالیسم مرجع و ملاک نهایی برای ارزشها و آرمانهای اجتماعی را در چه می داند ؟

آزادی و خواست انسانها .

16- لیبرال دموکراسی چه نوع نظام سیاسی است ؟

نظامی است که ادعا می کند با خواست و اراده ی اکثریت مردم سازمان می یابد .

17- درستی و نادرستی عبارت زیر را مشخص کنید ؟

ارسطو بین حکومت جمهوری و دموکراسی تفاوت قائل است . ( درست )

 

تهیه کنندگان : طاهره اسماعیل نیا ، فاطمه مخبری ، زهره جابری ،                  اعظم سادات عظیم فر

 

+ نوشته شده در  شنبه بیستم اسفند 1390ساعت 12:28  توسط اعضای گروه  |